Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Łodzi jest publiczną instytucją edukacyjną utworzoną na mocy Uchwały Rady Miasta Łodzi z dniem 1 września 2016 r. poprzez połączenie:
1. Technikum nr 19 w Łodzi przy ul. Stefana Żeromskiego 115;
2. Zasadniczej Szkoły Zawodowej nr 19 w Łodzi przy ul. Stefana Żeromskiego 115;
3. Szkoły Policealnej nr 19 w Łodzi przy ul. Stefana Żeromskiego 115;
4. Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Ewarysta Estkowskiego w Łodzi przy ul. Stefana Żeromskiego 115.
Do 31.08.2016 r. szkoła funkcjonowała jako Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 19 w Łodzi (ZSP 19) oraz CKU jako osobne jednostki edukacyjne.
Historia szkoły zaczyna się w 1869 roku kiedy to została otwarta Łódzka Wyższa Szkoła Rzemieślnicza mieszcząca się przy pl. Wolności 14 (obecnie budynek Muzeum Archeologii i Etnografii). Powstanie szkoły było ściśle związane z dynamicznie rozwijającym się łódzkim przemysłem włókienniczym. Piękny, zabytkowy budynek przy ulicy Żeromskiego 115 na trwałe wpisał się w krajobraz Łodzi. Łódzka Szkoła Rękodzielniczo-Przemysłowa, prababka dzisiejszego Zespołu, miała tu swą siedzibę od 1903 roku.
W świadomości starszego pokolenia łodzian wciąż jeszcze szkoła ta funkcjonuje jako „Włókiennik”. Zmieniały się nazwy, minęły dwie wojny, a dokąd Łódź chciała zachować swe oblicze ziemi obiecanej, „Włókiennik” kształcił pokolenia specjalistów w przemyśle tkackim, przędzalniczym, dziewiarskim. Później trzeba było iść z duchem czasu, sprostać zmianom w oczekiwaniach mieszkańców miasta, nowej polityce oświatowej. Mimo malejącego zainteresowania młodzieży zawodami związanymi z włókiennictwem, a co za tym idzie, mimo problemów z rekrutacją, które przeżywają wszystkie szkoły odzieżowe, w ramach ZSP Nr 19 do dziś udało się przetrwać technikum włókienniczemu. W 1869 roku władze rosyjskie założyły w Łodzi średnią szkolę zawodowa pod nazwa Łódzka Wyższa Szkoła Rzemieślnicza. Od wielu lat przemysłowcy łódzcy starali się o zgodę na powstanie szkoły technicznej, ponieważ potrzebowali wykwalifikowanych robotników i średniej kadry technicznej. Fabrykanci wybierali na stanowiska mistrzów doświadczonych robotników, którzy niestety nie posiadali wykształcenia fachowego. Należy pamiętać, że w latach 60-tych Łódź stała się szybko rozwijającym się miastem przemysłowym. Dostarczała ponad połowę produkcji bawełny w Królestwie Polskim, a pod konie XIX wieku 2/3. W tym dynamicznie rozwijającym się mieście było niestety ponad 79% analfabetów. Program Szkoły oparty był na wzorach słynnej niemieckiej szkoły w Chemitz, w której naukę pobierali synowie fabrykantów łódzkich. Pierwsza siedziba Łódzkiej Wyższej Szkoły Rzemieślniczej mieściła się przy Nowym Rynku (obecnie Muzeum Archeologiczno- Etnograficzne na Placu Wolności). Nauka odbywała się w języku rosyjskim. Kadrę nauczycielską stanowili Rosjanie lub Niemcy. W 1891 władze rosyjskie zreformowały Szkołę, spełniając tym samym postulaty przemysłowców łódzkich wskazujących na konieczność większego uzawodowienia placówki. Łódzka Szkoła Rękodzielniczo- Przemysłowa, bo taka nazwę nosiła placówka zmieniła również siedzibę. Magistrat podarował 2,5 hektarowy plac przy ulicy pańskiej (obecnie Żeromskiego) oraz znaczna kwotę pieniędzy na budowę i utrzymanie szkoły. Pomoc finansową zaoferowali fabrykanci: I. Poznański, L. Geyer oraz K. Scheibler. Dzięki tym środkom wybudowano latach 1901-1903 nowoczesny gmach wyposażony w pracownie fizyki, mechaniki, technologii chemicznej, przyrodniczą i kreślarska oraz laboratorium chemiczne służąco do poznawania tajników farbowania tkanin. Utworzono warsztaty mechaniczne, w których uczniowie uczyli się tkactwa i ślusarstwa. Absolwentami szkoły byli znani przemysłowcy: Stanisław Lorentz, R. Biederman, Juliusz Krusche, Maurycy Poznański, Leon Grohman i Włodzimierz Fuks. W 1905 roku uczniowie solidaryzując się ze strajkującymi robotnikami łódzkich fabryk ogłosili strajk i zażądali wprowadzenia języka polskiego. Postulat ten został spełniony w 1907 r. i język polski pojawił się jako przedmiot nadobowiązkowy.
„Po stłumieniu Powstania Styczniowego władze rosyjskie stopniowo zlikwidowały pozostałości autonomii Królestwa Polskiego. W 1867 r, zniosły one odrębność polskich szkół i wznowiły działalność Okręgu Naukowego Warszawskiego, kierowanego przez imperialne ministerstwo oświaty. Wprowadzono w administracji, sądach i szkołach język rosyjski jako jedyny obowiązujący. … 27 lutego 1905 r. do strajku szkolnego przystąpiła młodzież starszych klas Łódzkiej Szkoły Rękodzielniczo-Przemysłowej. Główna siedziba tej placówki znajdowała się od września 1902 r. przy ul. Pańskiej, obecnie Żeromskiego 115.
Na początku roku szkolnego 1904/1905 szkoła liczyła 435 uczniów. Młodzież polska stanowiła mniejszość. Absolwentem tej szkoły był Wacław Szulc, delegat „Zenitu” na Łódź. Przywódcy strajku wręczyli dyrektorowi szkoły petycję z żądaniem wprowadzenia języka polskiego jako wykładowego.
… Radykalizm przywódców strajku potwierdza również wspieranie przez nich komitetów strajkowych w gimnazjum męskim, gimnazjum żeńskim i SHZK. Według raportu policji przechowywanego w warszawskim Archiwum Głównym Akt Dawnych, w dniu 14 marca 1905 r. do szkoły handlowej, przybyli uczniowie SR-P prowadzeni przez dr. Seweryna Sterlinga.
Po tych wydarzeniach policja przeprowadziła rewizję w mieszkaniach uczniów szkoły przemysłowej. Znalazła materiały propagandowe z warszawskiej Centralizacji Strajkowej i aresztowała domowników.”
Źródło: Strajki szkolne i bojkot szkół rosyjskich w Łodzi i okolicy w 1905 roku, dr Tadeusz Bogalecki.
Dane policmajstra miasta Łodzi, Radca Stanu z 17 lutego 1905 r. dla Łódzkiej Szkoły Rękodzielniczo-Przemysłowej.
Liczba uczniów przed jej tymczasowym zamknięciem: 423
Liczba uczniów po wznowieniu zajęć 14 lutego 1905 r.: 311
Liczba uczniów nieuczęszczających do szkoły z powodów nieusprawiedliwionych: 95
Liczba uczniów wydalonych z placówki z powodów politycznych lub barku zaufania: 17.
Po wybuchu I wojny światowej władze rosyjskie przeniosły placówkę do Iwanowa-Wozniesieńska na północy-wschód od Moskwy wywożąc m.in. wyposażenie i archiwum. Budynek stał się szpitalem wojennym. Po odzyskaniu niepodległości w 1918r. podjęto energiczne działania w celu utworzenia w Łodzi szkoły przemysłowej, która miała uniezależnić przemysł włókienniczy od fachowców-cudzoziemców. Organizatorem placówki i jej dyrektorem został inz. Adam Trojanowski. W 1919 r. otworzono Państwowa Szkołę Włókienniczą z wydziałem przędzalniczym, tkackim i farbiarsko-wykańczalniczym. Uczelnia borykała się z wieloma problemami: główny budynek został zajęty przez rożne instytucje i urzędy oraz osoby prywatne. Część majątku została wywieziona przez Rosjan, cześć zrabowana przez Niemców, cześć przydzielona rożnym urzędom. Brakowało personelu nauczycielskiego i pomocniczego. Dyr. A. Trojanowskiemu udało się odzyskać 20-25% przedwojennego stanu posiadania, zwiększyć go dzięki pomocy Izby Przemysłowo-Handlowej i Rady Opiekuńczej Szkoły, odzyskać od 1930 r. wszystkie pomieszczenia. W 1920 r. uruchomiono czwarty z kolei wydział mechaniczny. W 1929 r., dzięki wyposażeniu szkoły przez przemysłowców w maszyny, warsztaty i potrzebne urządzenia otwarto wydział dziewiarski. W 1930r. dzięki inicjatywie Stowarzyszenia Elektryków Polskich – wydział elektryczny. Dzięki skutecznym działaniom dyr. A. Trojanowskiego i pracy dydaktycznej kadry nauczycielskiej Państwowa Szkołę Włókienniczej miała rangę świetniej średniej szkoły zawodowej. W 1936 r. władze przeprowadziły reformę oświaty (reforma jędrzejewiczowska) i zreorganizowały szkołę zmieniając wydziały na gimnazja oraz nazwę placówki na Państwowa Szkołę Techniczno-Przemysłową. Zmiany te zostały nieprzychylnie przyjęte przez nauczycieli i uczniów, ponieważ uniemożliwiły absolwentom zdawanie na studia wyższe. Poziom nauczania, mimo tych zmian pozostał wysoki, dzięki stałej rozbudowie warsztatów i laboratoriów, wysokiemu poziomowi pracy kadry nauczycielskiej. 40 zatrudnionych w szkole nauczycieli posiadało wykształcenie wyższe, legitymowało się dorobkiem naukowym i piśmienniczym oraz bogatym doświadczeniem. Do tego grona należeli: dyrektorzy- A. Trojanowski i J. Kunstman, B. Gabler, S. Łatkiewicz, A. Nalepiński, J. Pasierbiński, L. Pfeifer, W. Solecki, F. Słuchocki, B. Moczulski, L. Temerson, W. Szczygielski, L. Stolarzewicz (członek PALiteratury).
1 września 1939r. wybuchła II wojna światowa. Wojna i okupacja były najtrudniejszym okresem w dziejach szkoły. Na początku września pełniący obowiązki dyrektora B. Gabler zawiesił działalność PST-P. Uruchomienie zajęć następowało stopniowo od 25 września do 8 października 1939 r. , a więc po wkroczeniu wojsk niemieckich do Łodzi Zajęcia odbywały się jedynie na parterze budynku głównego i w warsztatach. Na I i II Niemcy umieścili szpital polowy dla polskich jeńców. Komisarzem szkoły wyznaczyli pracownika warsztatów, pochodzenia niemieckiego, charakteryzującego się poglądami nazistowskim. Za jego sprawą prześladowano i dyskryminowano polskich pracowników, wielu z nich wysiedlono lub aresztowano. Stan zagrożenia i niepewności jutra spowodował, ze wielu nauczycieli i uczniów opuszczało Łódź. Pod koniec roku stan klas zmniejszył się do 30 %. B . Gabler nie podjął obowiązków dyrektora placówki tłumacząc się chorobą, w związku z tym jego zastępca J. Weber otrzymał od władz okupacyjnych w grudniu 1939 r. decyzje o rozwiązaniu Szkoły. Od 1940 r. Niemcy zorganizowali trzy szkoły zawodowe, w których mogli się uczyć chłopcy narodowości niemieckiej. Wykorzystano do tego bazę naukowo – dydaktyczna przedwojennej PST-P, która wg specjalistów niemieckich odpowiadała szkole inżynierskiej. Wysoki przedwojenny poziom nauczania szkoły zadecydował o tym, że władze niemieckie nadały tytuły inżynierskie wszystkim przedwojennym absolwentom , którzy podpisali volkslistę. W czasie okupacji niszczono wszystko co świadczyło o polskości placówki. Dzięki odwadze polskiego personelu ( nauczycieli) uratowano znaczną część księgozbioru biblioteki, a przede wszystkim ukryto sztandar szkoły. Nauczyciele i uczniowie Szkoły, w tych najtragiczniejszych dla Polski latach walczyli na różnych frontach, walczyli w ruchu oporu, brali udział w tajnym nauczaniu, byli więźniami obozów koncentracyjnych , byli więźniami niemieckich i sowieckich obozów jenieckich. Wielu z nich zmordowało NKWD w Katyniu i Charkowie.
W styczniu 1945 r. Łódź została wyzwolona, koszmar pięcioletniej okupacji skończył się. Podczas walk kilka bomb lotniczych spadło na teren szkoły, w wyniku nalotu zniszczony został budynek warsztatów mechanicznych. Już w pierwszym miesiącu wolności do szkoły zgłaszała się młodzież, która chciała podjąć naukę po okupacyjnej przerwie. Pierwszy powojenny rok szkolny trwał
od 4 marca do 31 lipca 1945 r. W tym czasie naukę pobierało 460 uczniów. Zajęcia odbywały się w pięciu gimnazjach: Przędzalniczym, Tkackim, Farbiarsko – Wykańczalniczym, Dziewiarskim, Mechanicznym oraz w Liceum Elektrycznym. Zachowano przedwojenna strukturę i nazwę: Państwowa Szkoła Techniczno-Przemysłowa, obowiązywały przedwojenne programy nauczania. Stopniowo tworzono nowe licea: Mechaniczne (1945), Włókiennicze (1946) i Chemiczne (1947). Odbudowujący się przemysł polski potrzebował fachowców. Szkoła umożliwiała zdobycie atrakcyjnego zawodu. PST-P była nazywana „małą politechniką”, ponieważ do lat pięćdziesiątych była jedyną w Łodzi średnią szkołą przemysłową. O wyjątkowej pozycji placówki świadczy zwiększająca się z roku na rok liczba uczniów: 1955/1946- 1073, 1946/1947-1797, 1947/1948- 2299, 1948/1949-2370. Aby zaspokoić potrzeby kadrowe gospodarki kraju i przemysłu łódzkiego w Szkole organizowano i utrzymywano rożne kierunki kształcenia średniego np. wydział radiowy, wydział planowania, wydział normowania. Działały np. Szkoła Mistrzów i Zasadnicza Szkoła Włókiennicza, szkoły dla dorosłych czynnych pracowników przemysłu włókienniczego, którzy nie posiadali wykształcenia zawodowego. W ramach międzynarodowej współpracy w dziedzinie edukacji w szkole uczyli się cudzoziemcy z Tunezji, Cypru, Boliwii, Korei Północnej, Omanu i Egiptu. W okresie powojennym kilkakrotnie placówka zmieniała nazwę. W 1951 r. na Technikum Przemysłu Włókienniczego Ministerstwa Przemysłu Lekkiego, w 1957 na Technikum Włókiennicze nr 1. Od 1964 r. Technikum Włókiennicze nr 1 im. W. Tierieszkowej, Państwowa Szkoła Techniczna (policealna), Technikum Włókiennicze dla Pracujących i Technikum Włókiennicze Zaoczne tworzyły Zespól Szkół Zawodowych nr 3, a od 1976 do 1993 Zespół Szkól Włókienniczych nr 1. Stopniowo Szkoła stała się placówką kształcenia wyłącznie włókienników (zlikwidowano m.in. wydział mechaniczny i elektryczny). W tym czasie zmieniała się również organizacja procesu nauczania, np. w roku szkolnym 1948/49 nie przyjmowano do pierwszych klas gimnazjum, bo powstawały licea zawodowe. W roku 1950/51 licea zastąpiły technika 4-letnie, a od 1956/57 technika 5-letnie. W roku szkolnym 1967/68 naukę w TW nr 1 rozpoczęli pierwsi absolwenci ośmioletniej szkoły podstawowej. W pierwszych latach po wojnie wielu uczniów stanowili ludzie dorośli, którzy kończyli naukę rozpoczętą przed wojną lub rozpoczynali ją z opóźnieniem spowodowanym okupacją. Większość z nich pochodziła z Łodzi lub miast i wsi województwa łódzkiego. Szkoła dysponowała własnym internatem. Należy wspomnieć,że do roku 1947 uczniami byli wyłącznie chłopcy. Pierwsze uczennice pojawiły się w roku szkolnym 1947/48, kształciły się w Liceum Chemicznym i i na wydziałach włókienniczych. W latach powojennych kadrę pedagogiczna tworzyli nauczyciele zawodu i przedmiotów zawodowych, wielu z nich rekrutowało się z dawnych absolwentów szkoły. Nauczyciele byli specjalistami różnych dziedzin, ze względu na to, że w szkole były różnorodne kierunki kształcenia. Większość z nich posiadała pełne kwalifikacje pedagogiczne oraz zawodowe uzyskane na studiach wyższych politechnicznych i uniwersyteckich.
Sukces szkoły to nie tylko tworzenie profili odpowiadających zmieniającemu się zapotrzebowaniu młodzieży. Równie ważna jest atmosfera, tolerancja, życzliwość, akceptacja, poszanowanie praw młodych ludzi. Zadaniem szkoły publicznej jest szybkie i skuteczne reagowanie na problemy wychowanków, niekiedy bardzo poważne i złożone, pomoc w odkrywaniu talentów, pokonywaniu trudności, budowaniu wiary w sukces. Trzeba zachęcić rodziców do współpracy, w atmosferze życzliwości budować wiarę w możliwość wspólnego wychowywania powierzonych nam pociech. To zadanie całej rady pedagogicznej i – na szczęście – nauczyliśmy się je traktować jako wspólny cel. Ta aura sprawia, że o ile w świadomości starszych łodzian szkoła przy ulicy Żeromskiego 115 funkcjonuje jako dawny „Włókiennik”, w latach 2012 – 2016 to popularna „Dziewiętnastka”, od 1 września 2016 r. CKZiU.
Dotychczasowe nazwy szkoły:
- 1869 – Łódzka Wyższa Szkoła Rzemieślnicza
- 1899 – Łódzka Szkoła Rękodzielniczo-Przemysłowa
- 1919 – Państwowa Szkoła Włókiennicza
- 1933 – Państwowa Szkoła Techniczno-Przemysłowa
- 1951 – Technikum Przemysłu Włókienniczego Ministerstwa Przemysłu Lekkiego
- 1957 – Technikum Włókiennicze nr 1 w Łodzi
- 1963 – Technikum Włókiennicze nr 1 im. W. Tiereszkowej
- 1964 – Zespół Szkół Zawodowych nr 3
- 1976 – Zespół Szkół Włókienniczych nr 1 w Łodzi
- 1993 – Zespół Szkół Techniczno-Przemysłowych w Łodzi (nazwa nawiązująca do tej nadanej w 1933r.)
- 2002 – Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 19 w Łodzi
- 2004 – Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 19 im. Karola Wojtyły w Łodzi
- 2016 – Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Łodzi
W przeciwieństwie do nazw, siedziba szkoły zmieniła się tylko raz – w 1903 r. Szkoła przeniosła się do – specjalnie dla niej wybudowanego – kompleksu budynków przy ul. Żeromskiego 115 (wówczas Pańskiej), gdzie mieści się do dziś. Budynek szkoły zaprojektował łódzki architekt Piotr Brukalski, a ostatecznie projekt sygnował Otto Gehling. Nowa siedziba Szkoły stworzona była na miarę jej potrzeb i możliwości. Budowę finansowo wsparli najwięksi łódzcy fabrykanci, m.in. L. Geyer i I. K. Poznański, a magistrat ofiarował pod zabudowę 2,5 ha placu wyodrębnionego z terenu lasu miejskiego (obecnie Park im. J. Poniatowskiego).
Dzisiaj widać, z jakim rozmachem i pomysłowością inwestorzy zrealizowali projekt.
- inż. Adam Trojanowski 1919 -1931
- inż. Bronisław Moczulski 1931-1932
- inż. Jan Kunstman 1932 -1939
- inż. Bolesław Gabler 1939
- mgr inż. Kazimierz Jarzębiński 1945 -1959
- mgr inż. Jan Kłoszewski 1959 -1963
- inż. Kazimierz Mamełka 1963 -1983
- mgr inż. Ryszard Ossowski 1983 -1992
- mgr Jan Stupak 1992 – 2009
- mgr inż. Irena Piechota 2009
- mgr Teresa Łęcka 2009 – 2021
- mgr Dominika Walicka od 2021
- Artykuł „Włókiennik – szkoła wpisana w historię miasta”
WĘDROWNIK czasopismo PPTK w Łodzi, rok LXVII I (438) 2023; Dominika Walicka - Jubileusz Szkoły Włókienniczej w Łodzi, Wędrownik czasopismo PPTK, Edmund Jarzyński
Historia budynków Szkoły na Żeromskiego 115
Budynek główny A
Dzięki inicjatywie fabrykantów łódzkich Izraela Poznańskiego, Karola Scheiblera i Ludwika Geyera i poparciu Magistratu Miasto ofiarowało pod budowę nowego gmachu Szkoły plac o wielkości2,5 ha przy ulicy Pańskiej 115 oraz pół miliona rubli. I tak po przeniesieniu z budynku przy Nowym Rynku zaczęła funkcjonować Łódzka Szkoła Rękodzielniczo-Przemysłowa pod nowym adresem.
W budynku głównym znalazły miejsce doskonale wyposażone gabinety fizyki, mechaniki, technologii chemicznej, przyrodniczy i kreślarski.
Wybuch pierwszej wojny światowej spowodował ewakuację Szkoły do Moskwy, gmach szkolny został obrócony na szpital wojskowy.
Po zakończeniu I-ej wojny światowej władze oświatowe podjęły uchwałę o utworzeniu w Łodzi szkoły przemysłowej, która otrzyma kompleks gmachów, urządzenia i pomoce naukowe po Szkole Rękodzielniczo-Przemysłowej. Na organizatora i dyrektora Szkoły powołano Adama Trojanowskiego.
W budynku głównym Szkoły mieściły się różne instytucje: Zakład Badania Żywności, Zakład Bakteriologiczny, Sąd Okręgowy. W chwili rozpoczęcia zajęć w 1919 roku Państwowa Szkoła Włókiennicza rozporządzała tylko paroma pokojami. W miarę upływu czasu instytucje wyprowadzały się na raty. W 1924 roku uzyskano parter skrzydła południowego, do którego przeniesiono sekretariat i kilka sal wykładowych. Dopiero w 1930 roku Szkoła stała się właścicielem i użytkownikiem dawnej Szkoły Przemysłowej. Rozpoczęła się modernizacja i rozbudowa Szkoły, która wkrótce stała się jedną z najpoważniejszych szkół zawodowych w Polsce. W jej skład wchodziły wydziały: przędzalniczy, tkacki, farbiarsko-wykończalniczy, dziewiarski, mechaniczny, elektryczny. W 1936 roku wydziały przekształcono na gimnazja a wydział elektryczny na liceum. W 1924 roku został zorganizowany Zakład Badania Surowców i Wyrobów Włókienniczych, który mieścił się na parterze skrzydła północnego w gmachu głównym. Zakład posiadał najnowszą aparaturę do badań włókienniczych sprowadzoną m.in. z Anglii i Szwajcarii. Zakład pełnił funkcję usługową i doświadczalną dla uczniów Szkoły ze starszych klas.
Wybuch II wojny światowej spowodował likwidację Szkoły. Niemcy niszczyli wszystko, co polskie. Pracownikom Szkoły udało się uratować sztandar. Na terenie PSTP powstają dwie szkoły tylko dla Niemców.
Wyzwolenie Łodzi przez wojska radzieckie pozwoliło rozpocząć zajęcia już w 1945 roku. Szkoła utrzymała swoją dawną nazwę PSTP. W jej skład wchodzi liceum włókiennicze. Od 1952 roku Szkoła otrzymuje nazwę Technikum Przemysłu włókienniczego MPL.
Kalendarium
Od 1964 roku Szkoła przyjmuje nazwę Technikum Włókiennicze Nr 1, w skład jej wchodzą wydziały: przędzalniczy, tkactwa, tkactwa dekoracyjnego, dziewiarski i chemicznej obróbki włókna.
Od 1958 roku istnieje w budynku głównym szatnia na parterze budynku głównego. Od 1963 roku zajęcia odbywają się w gabinetach i pracowniach a nie w salach lekcyjnych. Są to pracownie rysunku technicznego, materiałoznawstwa, przędzalnictwa, tkactwa, budowy tkanin, elektrotechniki, pracowni włókienniczej, gabinety fizyki, chemii ogólnej. W budynku głównym funkcjonują także świetlica, aula, sala filmowo-telewizyjna, biblioteka, gabinet lekarski i stomatologiczny, sekretariat, pomieszczenia administracyjne.
W 1963 Szkoła przyjęła imię Walentyny Tiereszkowej. Na półpiętrze budynku głównego umieszczono tablicę upamiętniającą lot pierwszej kobiety w kosmos.
W 1969 roku w budynku głównym mieściły się pracownie: włókiennictwa, analizy jakościowej, ilościowej, chemii ogólnej, rysunku zawodowego, fizyki, kolorystyki, przędzalnictwa, tkactwa, chemicznej obróbki włókna, ekonomiki przedsiębiorstw przemysłowych, elektrotechniki, maszynoznawstwa, języka polskiego, rosyjskiego, historii, wychowania obywatelskiego, przysposobienia obronnego, matematyki i sala gimnastyczna.
XXI wiek rozpoczął proces likwidacji włókienniczej Łodzi. Zlikwidowano technikum włókiennicze. Na to miejsce powołano XLVI LO. Dopiero w 2011 roku na skutek nalegań pracodawców nowych łódzkich firm włókienniczych reaktywowano dwie pierwsze klasy technikum włókienniczego i technikum włókienniczych wyrobów dekoracyjnych
W 2022 r. w Technikum nr 19 roku wprowadzono dwa nowe zawody włókiennicze: technik tekstronik i technik projektant tekstyliów.
W 2024 r. Branżowa Szkoła nr 19 wdrożyła eksperyment pedagogiczny w zawodzie serwisant sprzętu komputerowego.
Budynek B
Lata 1919-1939
W tym okresie był to jednopiętrowy pawilon w który mieściły się: stolarnia, modelarnia, forniernia, odlewnia, kuźnia, hala obrabiarek, laboratorium mechaniczne.
W czasie wojny budynek został zniszczony podczas nalotu.
Lata 1954-1968
Budynek został odbudowany w latach 1954-1957.
W budynku mieściły się:
– w suterynie szatnie dla uczniów i pomieszczenia sanitarne,
– na parterze tkalnia mechaniczna ogólna, tkalnia krosien bezczółenkowych, tkalnia dekoracyjna, tkalnia kortowa, tkalnia pasmanteryjna, cerownia i magazyn przędzy.
– na pierwszym piętrze oddział przygotowawczy, laboratorium tkackie. Od strony wschodniej znajduje się sala gimnastyczna,
– na drugim piętrze pomieszczenia administracyjne warsztatów szkolnych.
Lata 1968-2007
W tym okresie tkalnia i oddział przygotowawczy jest systematycznie modernizowany
dzięki pomocy zakładów włókienniczych z terenu całego kraju.
Obecnie w budynku znajdują się następujące pracownie zawodowe:
– na parterze trzy pracownie fotograficzne,
– na pierwszym piętrze laboratorium metrologiczne i cztery pracownie włókiennicze,
– na drugim piętrze od roku 1996 pracownie informatyczne a od 2014 pracownie fotograficzne.
Budynek C
Lata 1919-1939
W budynku mieściły się:
– na parterze od strony zachodniej kotłownia,
– na parterze przędzalnia bawełny cienkoprzędnej (prawa strona budynku),
– przędzalnia zgrzebno – odpadkowa (lewa strona budynku),
– na pierwszym piętrze tkalnia ręczna i mechaniczna,
– na drugim piętrze dziewiarnia.
Parter i pierwsze piętro południowej części budynku zajmowały warsztaty farbiarsko-wykończalnicze.
Lata 1945-1962
– zlikwidowano tkalnię ręczną.
– nadbudowano drugie piętro przeznaczając powstałe pomieszczenia na potrzeby dziewiarni. Po wykonaniu prac adaptacyjnych i uzupełnieniu parku maszynowego oddział dziewiarni zaliczał się do najlepiej wyposażonych w kraju.
Lata 1962-1968
Przebudowano budynek od strony zachodniej i powstał w nim oddział trzepalni a na pierwszym piętrze laboratorium przędzalnicze.
Lata 1968-2000
Na parterze budynku działała przędzalnia bawełny i przędzalnia zgrzebno-odpadkowa.
Na pierwszym piętrze zlikwidowano laboratorium przędzalnicze a w wyremontowanych pomieszczeniach powstała sala gimnastyczna i pracownie informatyczne.
Na drugim piętrze zlikwidowano oddział dziewiarni, w zamian powstał oddział szwalni.
Obecnie w budynku planowane jest powstanie Branżowego Centrum Umiejętności w dziedzinie włókienniczo-tekstylnej.
Budynek D
Lata 1919-1939
W budynku mieściły się:
– na parterze laboratorium analityczne i laboratorium farbiarsko-wykończalnicze.
Wyposażenie warsztatów farbiarsko-wykończalniczych pozwalało na przeprowadzanie procesów bielenia, barwienia i ostatecznego wykończania tkanin.
– na pierwszym piętrze pracownie zawodowe,
– na drugim piętrze dziewiarnia.
Lata 1939-1968
– na parterze znajdowały się maszyny farbiarsko-wykończalnicze.
Ograniczona powierzchnia nie pozwalała na rozwijanie tego oddziału.
Sytuacja zmieniła się, gdy w roku1962 rozpoczęto budowę parterowego budynku połączonego
z głównym budynkiem szkoły na potrzeby tego oddziału.
Na pierwszym i drugim piętrze znajdowały się maszyny dziewiarskie. Oddział wyposażony był w szydełkarki i falowarki cylindryczne, szydełkarki płaskie, maszyny raszlowe, kotonowe i osnowowe, oraz automaty pończosznicze i skarpetkowe. W budynku znajdował się także oddział przygotowawczy i szwalnia. Wyposażenie było bardzo zróżnicowane zarówno pod względem wieku jak i stopnia zużycia.
Lata 1968-2000
W tym okresie oddział dziewiarni jest systematycznie modernizowany dzięki pomocy łódzkich zakładów włókienniczych.
W chwili obecnej w budynku ma siedzibę Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego, prowadzone są kursy kwalifikacyjne, znajduje się sala gimnastyczna i pracownie informatyczne.
Budynek E
Na terenie kompleksu szkolnego powstałego w 1903 roku znajdowały się dwa budynki socjalne. Budynek E przeznaczony dla pracowników Szkoły i budynek F dla Dyrektora Szkoły.
Po II wojnie światowej budynki te przeznaczono na mieszkania socjalne dla mieszkańców Łodzi.
W 1968 roku władze oświatowe Łodzi ze względu na brak miejsc w internatach dla dziewcząt
z regionu łódzkiego, postanowiły utworzyć w budynku mieszkalnym bursę dla uczennic Technikum Włókienniczego im. Walentyny Tiereszkowej .
Mieszkańcy zostali wykwaterowani i budynek przeszedł gruntowny remont. Zaczął służyć Szkole jako internat dla dziewcząt (mieszkało w nim równocześnie 80 dziewcząt), jako miejsce zamieszkania dla kursantów, jako magazyn sprzętu i miejsce ćwiczeń orkiestry szkolnej. Internat istniał do lat 90-tych.
Podczas likwidacji włókiennictwa na terenie Łodzi zlikwidowano również Technikum Włókiennicze oraz internat dla jej uczennic.
W budynku E do 2013 roku mieściła się Wyższa Szkoła Pedagogiczna. Od 2013 roku do 2016 roku budynek zajęło Centrum Kształcenia Ustawicznego, które po 2016 roku weszło w skład Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego i przeniosło się do budynku D.
W budynku od 2016 roku Towarzystwo Inicjatyw Europejskich, prowadzi żłobek do chwili obecnej.
Budynek F
Była to willa przeznaczona dla dyrektora Szkoły. Budynek powstał w 1902 roku, o czym świadczy wpisana data na posadzce upamiętniającej rok budowy.
Po II wojnie światowej budynek był przeznaczony na cele socjalne dla mieszkańców Łodzi.
W 1968 roku wyremontowano oba budynki socjalne (budynek E i budynek F)i przeznaczono je dla uczennic Technikum Włókienniczego im. Walentyny Tiereszkowej na internat.
W latach 90-tych XX w. po likwidacji Technikum Włókienniczego przestała również istnieć bursa.
Od 1999 r. w budynku prowadzone były zajęcia dla bezrobotnych kobiet w ramach projektu
„Women into Employment”, zorganizowanego przez Szkołę we współpracy z Urzędem Zatrudnienia w Łodzi.
Wolne pomieszczenia w budynku wynajęła Wyższa Szkoła Pedagogiczna, która opuściła je w roku 2012.
W dawnym budynku dyrektorskim umiejscowiła się Ogólnopolska Fundacja Edukacji Komputerowej OFEK.
Ostatnim gospodarzem budynku był Łódzki Związek Sportowy.
Obecnie budynek ma być przeznaczony na działalność związaną z funkcjonowaniem Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Łodzi.
Budynek farbiarni /parterowy/
Lata 1962-2000.
W 1962 roku rozpoczęto budowę parterowego budynku o powierzchni 456 m2 na potrzeby wykończalni mokrej. W budynku powstały pomieszczenia magazynowe, szatnie dla uczniów, umywalnie z natryskami. Na potrzeby oddziału wybudowany został także schładzacz ścieków.
Zajęcia w oddziale rozpoczęły się w latach siedemdziesiątych. Sale wyposażone były w nowoczesne maszyny do bielenia i barwienia tkanin, stół drukarski do druku filmowego, aparat ciśnieniowy do barwienia luźnego włókna, wirówkę, suszarkę szufladową. Maszyny i urządzenia ogrzewane były parą z sieci miejskiej.
W latach dziewięćdziesiątych zlikwidowano stół drukarski a w to miejsce zainstalowano dwie barwiarki pasmowe.
Oddział działał do chwili likwidacji technikum włókienniczego.
Budynek w roku 2024 z przyczyn stanu technicznego został rozebrany.
Pierwsza lokalizacja szkoły na Placu Wolności
Plac budowy szkoły w nowej lokalizacji
Zdjęcie posadzki w „budynku dyrektora”.
Widok na panoramę miasta z dachu gmachu.
Losy absolwentów
Henryk Chmielewski – mistrz farbiarstwa i … boksu
Przyszedł na świat w 1914 roku w Łodzi. Boks zaczął trenować jako nastolatek, choć wówczas z pewnością nie traktował tego sportu jako potencjalnego źródła utrzymania w przyszłości, o czym świadczy zdobyte przez niego wykształcenie – Chmielewski mógł się bowiem chwalić, jako absolwent Państwowej Szkoły Włókienniczej w Łodzi, uprawnieniami mistrza farbiarskiego. Przez jakiś czas pracował zresztą w łódzkich zakładach włókienniczych należących do Izraela Poznańskiego … cały tekst
Historia Polski, Łodzi i szkoły >>>
