1905

„Po stłumieniu Powstania Styczniowego władze rosyjskie stopniowo zlikwidowały pozostałości autonomii Królestwa Polskiego. W 1867 r, zniosły one odrębność polskich szkół i wznowiły działalność Okręgu Naukowego Warszawskiego, kierowanego przez imperialne ministerstwo oświaty. Wprowadzono w administracji, sądach i szkołach język rosyjski  jako jedyny obowiązujący. … 27 lutego 1905 r. do strajku szkolnego przystąpiła młodzież starszych klas Łódzkiej Szkoły   Rękodzielniczo-Przemysłowej. Główna siedziba tej placówki znajdowała się od września 1902 r. przy ul. Pańskiej, obecnie Żeromskiego 115.

Na  początku roku szkolnego 1904/1905 szkoła liczyła 435  uczniów. Młodzież polska stanowiła mniejszość. Absolwentem tej szkoły był Wacław Szulc, delegat „Zenitu” na Łódź. Przywódcy strajku wręczyli dyrektorowi  szkoły /Aleksander  Siwołobow/ petycję z żądaniem wprowadzenia języka polskiego jako wykładowego.

…  Radykalizm przywódców  strajku potwierdza również wspieranie przez nich komitetów strajkowych w gimnazjum męskim, gimnazjum żeńskim i SHZK. Według raportu policji przechowywanego w warszawskim Archiwum Głównym Akt Dawnych,  w dniu 14 marca 1905 r. do szkoły handlowej, przybyli uczniowie SR-P prowadzeni przez dr. Seweryna Sterlinga.

Po tych wydarzeniach policja przeprowadziła rewizję w mieszkaniach uczniów szkoły przemysłowej. Znalazła materiały propagandowe z  warszawskiej Centralizacji Strajkowej i aresztowała domowników.”

Źródło: Strajki szkolne i bojkot szkół rosyjskich w Łodzi i okolicy w 1905 roku, dr Tadeusz Bogalecki.

 

Dane policmajstra miasta Łodzi, Radca Stanu z 17 lutego 1905 r. dla Łódzkiej  Szkoły Rękodzielniczo-Przemysłowej.

Liczba uczniów przed jej tymczasowym zamknięciem: 423

Liczba uczniów po wznowieniu zajęć 14 lutego 1905 r.: 311

Liczba uczniów nieuczęszczających  do szkoły z powodów nieusprawiedliwionych: 95

Liczba uczniów wydalonych z placówki z powodów politycznych lub barku zaufania: 17.

 

O historycznych wydarzeniach 1905 r. w Łodzi,  w tym o łódzkich szkołach  walczących o wykładowy język polski, ale także o  warunkach życia, strajkach robotniczych  i walkach ulicznych,  uczniowie klasy 2TPb mieli okazję dowiedzieć się podczas międzyszkolnego Rajdu Łódzkim Szlakiem Walki o Polską Szkołę.

Trasa rajdu obejmowała miejsca: ul. Więckowskiego 1 – gmach dawnego Gimnazjum Polskiego, Muzeum Archeologiczne przy Pl. Wolności – miejsce pierwszej lokalizacji naszej szkoły, ul.  Pomorska 16 – dawne Łódzkie Gimnazjum Żeńskie, ul. Rewolucji 1905 nr 10 – miejsce  walk ulicznych, ul. Sterlinga, 24 – SP nr 1, miejsce protestu rodziców i uczniów łódzkich szkół elementarnych,   ul. Narutowicza 47 – dawna Szkoła Handlowa Zgromadzenia Kupców Miasta Łodzi,  Rektorat UŁ z tablicą poległych absolwentów SHZK.

Przewodnikiem rajdu był dr Tadeusz Bogalecki – autor publikacji „Walki o Szkołę Polską w Regionie Łódzkim w 1905 r. ”